آزمایشگاه جرم و حجم

کالیبراسیون جرم

  • وزنه ها و جعبه وزنه:

در آزمایشگاه جرم و حجم شرکت مهندسی دقت پویای نوین، جعبه وزنه مرجع KERN که دارای وزنه های 1 میلی گرم تا 5 کیلوگرم موجود است که طبق استاندارد بین‌المللی (OIML R111)  و استاندارد دفاعی  (IDS-GDL 310) برای تست وزنه‌های تحت کالیبره استفاده می‌شوند. وزنه مرجع باید حداقل یک کلاس بالاتر از وزنه تحت کالیبره داشته باشد.
دامنه کاربرد کلیه وزنه های موجود در کلاس F1 تا M3 در جرم های 1 میلی گرم تا 20 کیلوگرم را پوشش می‌دهند.
برای تعیین جرم وزنه‌ها با استفاده از روال متعارف ABBA، مقدار جرم وزنه تحت کالیبره را محاسبه کرده (دوبار تکرار برای این عمل کافی است). در این روش A بیانگر وزنه مرجع و B وزنه تحت کالیبره می­باشد؛ همچنین از جعبه وزنه‌های مرجع برای کالیبره ترازوی دیجیتالی نیز استفاده می‌شود.

  • ترازوی دیجیتالی :
    در کالیبراسیون ترازوهای دیجیتالی وسیله مرجع مناسب، وزنه‌های مرجع استاندارد هستند که به صورت جعبه وزنه یا وزنه های تکی مورد استفاده قرار می گیرد؛ قبل از کالیبراسیون ترازو و با توجه به کلاس آنها، وزنه مرجع مناسب انتخاب می‌شود. ترازو‌ها با استفاده از روش­های اجرایی استانداردهای بین المللی (UKAS LAB 14) ، (OHLM R76) و استاندارد دفاعی (IDS-GDL 311) کالیبره می‌شوند.
    کمیت‌های قابل اندازه‌گیری برای ترازوهای دیجیتال عبارتند از : 1- آزمون تکرار پذیری با بار MAX یا MAX/2 (5 بار)2- بررسی خطی بودن با جرم MAX ، 3- آزمون بارگذاری خروج از مرکز با بارMAX یا MAX/3، 4- برگشت پذیری به نقطه صفر.

    ترازو های موجود در آرمایشگاه کالیبراسیون شرکت مهندسی دقت پویای نوین با دقت بالا توانایی کالیبراسیون وزنه­‌ها با کلاس F1 را دارند.

کالیبراسیون حجم

  • ظروف حجمی: با استفاده از ترازوهای دیجیتالی و با روش گراویمتریک بر اساس استاندارد­های بین‌­المللی ذیل انجام می‌شود:
    استوانه مدرج: بین المللی (ASTM E542) و استاندارد دفاعی (IDS 348)

    پیپت مدرج: استاندارد بین المللی (ISO 4787,ISO 648, ISO835) و استاندارد دفاعی (IDS 345)
    پیپت تک نشان: استاندارد بین المللی (ASTM E542) و استاندارد دفاعی (IDS 346)
    بالون تک نشان: استاندارد بین المللی (ISO4787,ISO1042,ISO/TR20461) و (IDS 349)
    پیکنومتر: استاندارد بین‌المللی (ISO4787,ISO3507)
    بورت: استاندارد بین‌المللی (ISO4787,ISO385,ISO/TR20461) و استاندارد دفاعی (IDS 347)
    در محاسبه عدم قطعیت ظروف حجمی، اثر تفکیک پذیری نمایشگر ترازو، اثر تغییرات دمای آب، اثر تغییرات هوا، فشار اتمسفر، رطوبت نسبی هوای آزمایشگاه، اثر تغییرات دمای جنس وسیله، اثر زینه‌بندی تجهیز مورد کالیبراسیون و تکرارپذیری و … قابل اهمیت هستند.
  • هیدرومتر شیشه­‌ای: هیدرومتر (چگالی سنج) ابزاری برای اندازه‌گیری چگالی و یا گرانش ویژه یک مایع است.
    هیدرومتر شامل یک استوانه شناور که انتهای پایینی آن به شکل مخروط و سنگین و انتهای بالایی آن به صورت یک لوله باریک است، می‌باشد. زمانی که هیدرومتر در یک مایع قرار می‌گیرد شکل عمودی به خود خواهد گرفت و در مایع فرو خواهد رفت که میزان فرو رفتن این ابزار با چگالی آن متناسب است. هیدرومترها به دو نوع هیدرومتر معمولی و ترموهیدرومتر تقسیم‌بندی می‌شوند. ترموهیدرومتر‌ها دارای دماسنج بوده و جهت قرائت دمای محلول به دماسنج نیازی ندارند.
    هیدرومتر‌ها براساس روش اجرایی استاندارد بین‌المللی (ASTM E126-OILM R44-ISO 649) کالیبره شده و به 3 سری S,L,M تقسیم‌بندی می‌شوند.
  • هیدرومتر سری L: دامنه اندازه‌گیری این نوع از هیدرومتر‌ها به 100 قسمت تقسیم بندی شده است.
  • هیدرومتر سری M: دامنه اندازه‌گیری این نوع از هیدرومتر‌ها به 50 قسمت تقسیم بندی شده است.
  • هیدرومتر سری S: دامنه اندازه‌گیری این نوع از هیدرومتر‌ها به 25 قسمت تقسیم بندی شده است. 

نویسندگان: سپیده عبدی، کارشناس ارشد میکروبیولوژی:کارشناس متخصص آزمایشگاه جرم و حجم؛
 فاطمه رویان، کارشناس ارشد فیزیک: کارشناس متخصص آزمایشگاه جرم و حجم؛